ПРОГНОСТИЧНЕ ЗНАЧЕННЯ ЕКСПРЕСІЇ RAD51 У ЛІКУВАННІ ПРЕПАРАТАМИ ПЛАТИНИ ПАЦІЄНТОК ІЗ СЕРОЗНОЮ КАРЦИНОМОЮ ЯЄЧНИКА ВИСОКОГО СТУПЕНЯ ЗЛОЯКІСНОСТІ

Автор(и)

  • П. Гордійчук Національний університет охорони здоров’я України імені П.Л. Шупика, Київ, Україна
  • М. Дороніна Національний університет охорони здоров’я України імені П.Л. Шупика, Київ, Україна
  • О. Пономарьова Національний університет охорони здоров’я України імені П.Л. Шупика, Київ, Україна
  • М. Гордійчук КНП «Київський міський клінічний онкологічний центр», Київ, Україна
  • Д. Шапочка Клінічна лікарня «Феофанія», Київ, Україна
  • Д. Мельник Національний університет охорони здоров’я України імені П.Л. Шупика, Київ, Україна
  • А. Терещенко ННЦ «Інститут біології та медицини», Київ, Україна

DOI:

https://doi.org/10.15407/exp-oncology.2026.02.133

Ключові слова:

рак яєчника, RAD51, платиновмісна хіміотерапія, потенційний предиктор чутливості до платини, система гомологічної репарації

Анотація

Вступ. Рак яєчника характеризується високим рівнем захворюваності та смертності. Висока інвазивність серозної карциноми яєчника високого ступеня злоякісності за відсутності надійних біомаркерів призводить до пізньої діагностики та раннього метастазування, що стає на заваді вибору ефективного медикаментозного лікування. Для раку яєчника характерним є дефіцит системи гомологічної репарації (HRD), де RAD51 відіграє ключову роль у її відновленні. Мета роботи — встановити зв’язок між рівнем експресії білка RAD51 у пацієнток з серозною карциномою яєчників високого ступеня злоякісності після неоад’ювантної хіміотерапії препаратами платини з частотою виникнення рецидиву, прогресування захворювання та безрецидивною виживаністю. Матеріали та методи. Представлено попередні результати дослідження архівних гістологічних матеріалів 30 хворих на серозну карциному яєчника високого ступеня злоякісності III стадії, які отримували периопераційну хіміотерапію. Статус RAD51 оцінювався імуногістохімічно в зразках, що містили мінімум 100 пухлинних клітин, позитивних на гемінін. Статус RAD51 вважався позитивним, якщо >10% гемінін-позитивних ядер були позитивні на RAD51. Результати. У 16 з 30 пацієнток (53,33%) пухлини мали RAD51-позитивний статус HRP (із збереженою функцією гомологічної рекомбінації), у 14 (46,66%) — RAD51-негативний статус HRD (із дефіцитом гомологічної рекомбінації). Встановлено, що ризик прогресування захворювання в пацієнток зі статусом RAD51 HRP був у 3,42 раза вищим порівняно з пацієнтами зі статусом RAD51 HRD (HR = 3,42; 95% ДІ 1,38—8,46; p = 0,008). Отримані результати свідчать, що в пацієнток із серозною карциномою яєчників високого ступеня злоякісності III стадії зі статусом RAD51 HRP, незважаючи на проведену хіміотерапію, спостерігалося статистично значуще (p < 0,001) підвищення частоти прогресування захворювання в період від 3 до 12 місяців післяопераційного спостереження порівняно з пацієнтами зі статусом RAD51 HRD. Висновок. Експресія RAD51 має вагоме прогностичне значення щодо відповіді хворих на серозну карциному яєчника високого ступеня злоякісності на терапію препаратами платини та потребує проведення додаткових досліджень для рутинного застосування в клінічній практиці.

Посилання

Bray F, Laversanne M, Sung H, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-263. https://doi.org/10.3322/caac.21834

Lheureux S, Gourley C, Vergote I, et al. Epithelial ovarian cancer. Lancet. 2019;393(10177):1240-1253. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32552-2

Eisenhauer EA. Real-world evidence in the treatment of ovarian cancer. Ann Oncol. 2017;28(suppl 8):viii61-viii65. https://doi.org/10.1093/annonc/mdx443

Wu YB, Li SY, Liu JY, et al. Long non-coding RNA NRSN2-AS1 promotes ovarian cancer progression through targeting PTK2/β-catenin pathway. Cell Death Dis. 2023;14(10):696. https://doi.org/10.1038/s41419-023-06214-z

Prat J; FIGO Committee on Gynecologic Oncology. FIGO’s staging classification for cancer of the ovary, fallopian tube, and peritoneum: Abridged republication. J Gynecol Oncol. 2015;26(2):87-89. https://doi.org/10.3802/jgo.2015.26.2.87

American Cancer Society: Key statistics for ovarian cancer, 2019. https://www.cancer.org/cancer/ovarian-cancer/about/key-statistics.html

Kim J, Park EY, Kim O, et al. Cell origins of high-grade serous ovarian cancer. Cancers (Basel). 2018;10(11):433. https://doi.org/10.3390/cancers10110433

Pennington KP, Walsh T, Harrell MI, et al. Germline and somatic mutations in homologous recombination genes predict platinum response and survival in ovarian, fallopian tube, and peritoneal carcinomas. Clin Cancer Res. 2014;20(3):764-775. https://doi.org/10.1158/1078-0432

Norquist BM, Brady MF, Harrell MI, et al. Mutations in homologous recombination genes and outcomes in ovarian carcinoma patients in GOG 218: An NRG Oncology/Gynecologic Oncology Group study. Clin Cancer Res. 2018;24(4):777-783. https://doi.org/10.1158/1078-0432.CCR-17-1327

Miller RE, Leary A, Scott CL, et al. ESMO recommendations on predictive biomarker testing for homologous recombination deficiency and PARP inhibitor benefit in ovarian cancer. Ann Oncol. 2020;31(12):1606-1622. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2020.08.2102

Konstantinopoulos PA, Ceccaldi R, Shapiro GI, et al. Homologous recombination deficiency: Exploiting the fundamental vulnerability of ovarian cancer. Cancer Discov. 2015;5(11):1137-1154. https://doi.org/10.1158/2159-8290.CD-15-0714

Rebbeck TR, Mitra N, Wan F, et al. Association of type and location of BRCA1 and BRCA2 mutations with risk of breast and ovarian cancer. JAMA. 2015;313(13):1347-1361. https://doi.org/10.1001/jama.2014.5985

Frey MK, Pothuri B. Homologous recombination deficiency (HRD) testing in ovarian cancer clinical practice: A review of the literature. Gynaecol Oncol Res Pract. 2017;4:4. https://doi.org/10.1186/s40661-017-0039-8

Swisher EM, Lin KK, Oza AM, et al. Rucaparib in relapsed, platinum-sensitive high-grade ovarian carcinoma (ARIEL2 Part 1): An international, multicentre, open-label, phase 2 trial. Lancet Oncol. 2017;18(1):75-87. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(16)30559-9

Fuh K, Mullen M, Blachut B, et al. Homologous recombination deficiency real-time clinical assays, ready or not? Gynecol Oncol. 2020;159(3):877-886. https://doi.org/10.1016/j.ygyno.2020.08.035

Castroviejo-Bermejo M, Cruz C, Llop-Guevara A, et al. A RAD51 assay feasible in routine tumor samples calls PARP inhibitor response beyond BRCA mutation. EMBO Mol Med. 2018;10(12):e9172. https://doi.org/10.15252/emmm.201809172

Feng Y, Wang D, Xiong L, et al. Predictive value of RAD51 on the survival and drug responsiveness of ovarian cancer. Cancer Cell Int. 2021;21(1):249. https://doi.org/10.1186/s12935-021-01953-5

Hill SJ, Decker B, Roberts EA, et al. Prediction of DNA repair inhibitor response in short-term patient-derived ovarian cancer organoids. Cancer Discov. 2018;8(11):1404-1421. https://doi.org/10.1158/2159-8290.CD-18-0474

Compadre AJ, van Biljon LN, Valentine MC, et al. RAD51 foci as a biomarker predictive of platinum chemotherapy response in ovarian cancer. Clin Cancer Res. 2023;29(13):2466-2479. https://doi.org/10.1158/1078-0432.CCR-22-3335

Cruz C, Castroviejo-Bermejo M, Gutiérrez-Enríquez S, et al. RAD51 foci as a functional biomarker of homologous recombination repair and PARP inhibitor resistance in germline BRCA-mutated breast cancer. Ann Oncol. 2018;29(5):1203-1210. https://doi.org/10.1093/annonc/mdy099

van Wijk LM, Kramer CJH, Vermeulen S, et al. The RAD51-FFPE test; Calibration of a functional homologous recombination deficiency test on diagnostic endometrial and ovarian tumor blocks. Cancers (Basel). 2021;13(12):2994. https://doi.org/10.3390/cancers13122994

van Wijk LM, Nilas AB, Vrieling H, et al. RAD51 as a functional biomarker for homologous recombination deficiency in cancer: A promising addition to the HRD toolbox? Expert Rev Mol Diagn. 2022;22(2):185-199. https://doi.org/10.1080/14737159.2022.2020102

Byrum AK, Vindigni A, Mosammaparast N. Defining and modulating ‘BRCAness’. Trends Cell Biol. 2019;29(9):740-751. https://doi.org/10.1016/j.tcb.2019.06.005

Llop-Guevara A, Loibl S, Villacampa G, et al. Association of RAD51 with homologous recombination deficiency (HRD) and clinical outcomes in untreated triple-negative breast cancer (TNBC): analysis of the GeparSixto randomized clinical trial. Ann Oncol. 2021;32(12):1590-1596. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2021.09.003

Eikesdal HP, Yndestad S, Elzawahry A, et al. Olaparib monotherapy as primary treatment in unselected triple negative breast cancer. Ann Oncol. 2021;32(2):240-249. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2020.11.009

Blanc-Durand F, Yaniz E, Genestie C, et al. Evaluation of a RAD51 functional assay in advanced ovarian cancer, a GINECO/GINEGEPS study. J Clin Oncol. 2021;39(15 Suppl):5513. https://doi.org/10.1200/JCO.2021.39.15_suppl.5513

Blanc-Durand F, Yaniz-Galende E, Llop-Guevara A, et al. A RAD51 functional assay as a candidate test for homologous recombination deficiency in ovarian cancer. Gynecol Oncol. 2023;171:106-113. https://doi.org/10.1016/j.ygyno.2023.01.026

Pellegrino B, Herencia-Ropero A, Llop-Guevara A, et al. Preclinical in vivo validation of the RAD51 test for identification of homologous recombination-deficient tumors and patient stratification. Cancer Res. 2022;82(8):1646-1657. https://doi.org/10.1158/0008-5472.CAN-21-2409

Graeser M, McCarthy A, Lord CJ, et al. A marker of homologous recombination predicts pathologic complete response to neoadjuvant chemotherapy in primary breast cancer. Clin Cancer Res. 2010;16(24):6159-6168. https://doi.org/10.1158/1078-0432.CCR-10-1027

Tumiati M, Hietanen S, Hynninen J, et al. A functional homologous recombination assay predicts primary chemotherapy response and long-term survival in ovarian cancer patients. Clin Cancer Res. 2018;24(18):4482-4493. https://doi.org/10.15252/emmm.202013366

Feng Z, Zhu C, Zhang X, et al. Comprehensive evaluation of genomic and functional assays for homologous recombination deficiency with high-grade epithelial ovarian cancer: Platinum sensitivity and prognosis. Int J Gynecol Cancer. 2025;35(1):100031. https://doi.org/10.1016/j.ijgc.2024.100031

Wang D, Lippard SJ. Cellular processing of platinum anticancer drugs. Nat Rev Drug Discov. 2005;4(4):307-320. https://doi.org/10.1038/nrd1691

Gomez-Puerto D, Llop-Guevara A, Cruellas M, et al. Genetic and functional homologous repair deficiency as biomarkers for platinum sensitivity in TNBC: A case report. Front Oncol. 2022;12:963728. https://doi.org/10.3389/fonc.2022.963728

Kausar MA, Alshammari KF, Alenazi F, et al. RAD51 and PALB2 in precision oncology: Clinical implications for HRD associated breast and ovarian cancers (Review). Int J Oncol. 2025;67(2):65. https://doi.org/10.3892/ijo.2025.5771

Submitted: January 29, 2026

##submission.downloads##

Опубліковано

21.08.2026

Як цитувати

Гордійчук , П., Дороніна , М., Пономарьова , О., Гордійчук , М., Шапочка , Д., Мельник , Д., & Терещенко , А. (2026). ПРОГНОСТИЧНЕ ЗНАЧЕННЯ ЕКСПРЕСІЇ RAD51 У ЛІКУВАННІ ПРЕПАРАТАМИ ПЛАТИНИ ПАЦІЄНТОК ІЗ СЕРОЗНОЮ КАРЦИНОМОЮ ЯЄЧНИКА ВИСОКОГО СТУПЕНЯ ЗЛОЯКІСНОСТІ. Експериментальна онкологія, 48(2), 133–138. https://doi.org/10.15407/exp-oncology.2026.02.133

Номер

Розділ

Оригінальні внески